Đurović u Strazburu: Skupština ključni stub evropskog puta Crne Gore

Parlamentarni odbor Evropske unije i Crne Gore za stabilizaciju i pridruživanje (POSP) započeo je danas u Strazburu 25. sastanak, uz učešće članova delegacija Evropskog parlamenta i Skupštine Crne Gore, kao i predstavnika Evropske komisije, Evropske službe za spoljne poslove, predsjedavajuće države članice i Vlade Crne Gore. Sastanku predsjedavaju Dejan Đurović, u ime delegacije Skupštine Crne Gore, i Tomas Vajc (Tomas Waitz), u ime delegacije Evropskog parlamenta.

Otvarajući 25. sastanak POSP-a, kopredsjedavajući POSP-u Tomas Vajc kazao je da je period između dva sastanka POSP-a bio obilježen brojnim aktivnostima koje su dovele do toga da je Crna Gora pred vratima Evropske unije. Vajc je istakao da Crna Gora služi kao primjer dobre saradnje vlasti i opozicije u regionu, okupljenih oko zajedničkog cilja, oličenog u privremenom zatvaranju preostalih poglavlja, što je, između ostalog, rezultiralo time da, u toku kiparskog predsjedavanja Savjetu EU, otpočne proces izrade samog Ugovora o pristupanju, što je jasan znak da je članstvo izvjesno. Ipak, u kontekstu daljeg napretka i ispunjavanja obaveza, Vajc je naglasio značaj ne samo izrade kvalitetnih zakona, već i njihove adekvatne implementacije.

U uvodnom obraćanju, šef delegacije Skupštine Crne Gore u POSP-u Dejan Đurović ukazao je na kontinuirani napredak Crne Gore u procesu pristupanja Evropskoj uniji, naglašavajući da je država i dalje najnapredniji kandidat, sa otvorena 33 pregovaračka poglavlja i 14 privremeno zatvorenih. Posebno je istakao značaj nedavnih rezultata, uključujući zatvaranje novih pregovaračkih poglavlja, što potvrđuje institucionalnu spremnost za dalji napredak.

Poseban fokus stavljen je na ulogu Skupštine Crne Gore, koja, kako je istakao Đurović, predstavlja ključni stub evropskog puta države. Ukazano je da kvalitetan zakonodavni proces i efikasna nadzorna funkcija parlamenta direktno utiču na ispunjavanje završnih mjerila i dinamiku zatvaranja pregovaračkih poglavlja. U obraćanju je dodatno istaknuto da pozicija Crne Gore kao predvodnice u procesu pristupanja nosi i posebnu odgovornost da se očuva tempo reformi i politička stabilnost, uz jačanje konsenzusa svih političkih aktera oko evropske agende. Zahvalio je predstavnicima Evropskog parlamenta, ali i Evropske komisije na kontinuiranoj podršci Evropske unije evropskom putu Crne Gore, a posebno u aktuelnoj odlučujućoj fazi procesa.

Govoreći o trenutnom stanju pristupnih pregovora i aktuelnoj dinamici procesa evropskih integracija, glavni pregovarač u pregovorima Crne Gore sa EU Predrag Zenović kazao je da je Crna Gora ušla u završnu i odlučujuću fazu pristupanja Evropskoj uniji sa jasnim ciljem da postane punopravna članica do 2028. godine, uz kontinuiran i mjerljiv napredak u reformama.

Posebno je istaknut značajan iskorak u oblasti vladavine prava i zatvaranja pregovaračkih poglavlja, čime se dodatno potvrđuje pouzdanost i spremnost države za članstvo. Zenović je izlaganje zaključio porukom da proces evropskih integracija počiva na snažnom političkom i društvenom konsenzusu, te posvećenosti i kredibilitetu državnih institucija za ispunjavanje preostalih obaveza u okviru pregovora, a sve uz podršku Evropske unije.

U ime kiparskog predsjedavanja Savjetu Evropske unije, obratila se Kristijana Cika (Cristiana Tzika), šefica Jedinice za odnose s Evropskim parlamentom u Stalnoj misiji Republike Kipar pri Evropskoj uniji, koja je istakla značaj politike proširenja i kontinuirane podrške Evropske unije napretku Crne Gore. Cika je naglasila da je budućnost Zapadnog Balkana i Crne Gore u Evropskoj uniji, te da je Crna Gora posvetila punu pažnju osiguravanju demokratskih vrijednosti, slobode i konkurentnosti, što je čini predvodnicom procesa i prvom narednom članicom EU. Prisutnima se u ime Generalnog direktorata za proširenje i Istočno susjedstvo Evropske komisije putem onlajn platforme obratila Barbara Himeno (Barbara Jésus-Gimeno), dok je u ime Evropske službe za spoljne poslove na sastanku govorio Klajv Rambold (Clive Rumbold), stručnjak za Zapadni Balkan.

Himeno je istakla da je ostvareni napredak rezultat snažne posvećenosti i napornog rada crnogorskih institucija, ali je ukazala i na ključne reforme koje je neophodno sprovesti kako bi se pregovarački proces uspješno priveo kraju. Rambold je apostrofirao da Crna Gora ima istorijsku šansu da postane punopravna članica Evropske unije, te da se očekuje da njena posvećenost i odlučnost za članstvo, uz sinergiju društveno-političkih aktera, osiguraju što efikasniji nastavak ispunjavanja obaveza u finalnoj fazi.

Poslanicima Skupštine Crne Gore i Evropskog parlamenta na današnjem sastanku POSP-a obratio se i Marjan Šarec, izvjestilac Evropskog parlamenta za Crnu Goru, koji je ponovio da je članstvo u Evropskoj uniji izvjesno, da postoje različita mišljenja društveno-političkih aktera povodom određenih pitanja, ali da je to u duhu demokratskih i evropskih vrijednosti, te da pomenuta odluka o formiranju Radne grupe za izradu Ugovora o pristupanju čini proces integracija nepovratnim.

Poslije uvodnih izlaganja, poslanici Evropskog parlamenta i Skupštine Crne Gore dali su doprinos konstruktivnoj raspravi o preostalim reformama u okviru poglavlja 23 – Pravosuđe i temeljna prava i poglavlja 24 – Pravda, sloboda i bezbjednost, kao i na temu turizma u Crnoj Gori u savremenom geoekonomskom kontekstu.

U okviru rasprave o preostalim obavezama u okviru poglavlja 23 i 24, istaknuto je da uspješan završetak pregovora zavisi od konkretnih i održivih rezultata u oblasti vladavine prava, uključujući jačanje nezavisnosti pravosuđa, borbu protiv korupcije i organizovanog kriminala, kao i sprovođenje ključnih imenovanja u pravosudnim institucijama. U okviru tačke dnevnog reda posvećene turizmu u savremenom geoekonomskom kontekstu, poručeno je da Crna Gora, kao mala mediteranska država, jasno pokazuje da turizam predstavlja njen najvažniji ekonomski pokretač. U svom obraćanju poslanicima, kopredsjedavajući POSP-u i predsjednik skupštinskog Odbora za turizam, poljoprivredu, ekologiju i prostorno planiranje Dejan Đurović poručio je da je prioritet Crne Gore da se pozicionira kao cjelogodišnja, stabilna i konkurentna evropska destinacija sa fokusom na održivi razvoj i kvalitet ponude, kroz dalji razvoj avio-povezanosti, ulaganja u infrastrukturu i jačanje međunarodne saradnje.

Rad Parlamentarnog odbora biće nastavljen u 9.00 sati. U skladu sa dnevnim redom sastanka, za sjutra je planirana rasprava o stanju pregovora u okviru poglavlja 27 – Životna sredina i klimatske promjene, kao i preporukama Skupštine građana, zajedničkog foruma Evropskog parlamenta i Skupštine Crne Gore, organizovanog u septembru prošle godine u cilju otvorenog dijaloga poslanika sa građanima o političkim procesima i proširenju Evropske unije. Ipak, sjutrašnji rad poslanika biće obilježen raspravom o usvajanju zajedničke Deklaracije sa preporukama.