Ugroženo grijanje u školama, protest kamionskih prevoznika izazvao posljedice
Iako je putnički saobraćaj na većini graničnih prelaza u Crnoj Gori juče funkcionisao bez većih zastoja, teretni transport je praktično bio u potpunom prekidu. Zbog blokade koju su organizovali kamionski prevoznici, većina teretnih vozila nije prelazila državne granice, niti je ulazila u Luku Bar, što je odmah proizvelo ozbiljne posljedice.
Najveći teret ove obustave osjetila je Luka Bar, ali su problemi zahvatili i druge sisteme – prije svega obrazovne ustanove, jer je lož-ulje ostalo „zarobljeno“ u rezervoarima Slobodne zone, što je dovelo u pitanje redovno grijanje škola.
To je bilans prvog dana obustave teretnog saobraćaja na granicama, koju je Udruženje prevoznika Crne Gore započelo u ponedjeljak u 12 časova.
Nezadovoljni prevoznici parkirali su kamione na proširenjima u blizini graničnih prelaza sa Albanijom, Srbijom, Hrvatskom i Bosnom i Hercegovinom, sa ciljem da onemoguće prolaz drugim teretnim vozilima. Transportne kompanije zahtijevaju korekciju visine akcize i povrata po litru goriva, brži povraćaj PDV-a, produženo radno vrijeme graničnih, carinskih i fitosanitarnih službi, izmjene sistema ETIAS, kao i uvođenje beneficiranog radnog staža za profesionalne vozače. Blokada je ujedno dio regionalnog protesta prevoznika iz Srbije, Bosne i Hercegovine i Crne Gore, izazvanog ograničenjem boravka i rada vozača u zemljama Šengena na najviše 90 dana u okviru šest mjeseci.
Povodom protesta vozača teretnih vozila iz Srbije i BiH na granicama sa Evropskom unijom, oglasila se i Evropska komisija, odakle je poručeno da sistem ulaska i izlaska ne mijenja pravila o dužini boravka u Šengenu, već omogućava njihovu dosljedniju primjenu. Istaknuto je da se problem odnosi na vozače kamiona, sportiste i umjetnike iz trećih zemalja, ali i da njihov tretman zavisi od pravila samih država članica, te da će se tim pitanjem baviti kroz novu viznu strategiju koja će biti predstavljena krajem ove sedmice.
Zbog najavljene trodnevne blokade, tokom proteklog vikenda granice je prešao povećan broj kamiona, kako bi se izbjegle eventualne nestašice osnovnih namirnica i goriva. Na pojedinim prelazima zabilježen je intenzivniji prolaz vozila sa hranom, dok su na nekim mjestima granične fitosanitarne i druge službe radile duže nego uobičajeno.
Upravo produženje radnog vremena ovih službi jedan je od zahtjeva Udruženja prevoznika, iz kojeg navode da su kontrole u nedjelju, 25. januara, radile prekovremeno, iako to nije praksa u redovnim uslovima, te da je upravo to jedan od razloga protesta.
„Dio kamiona je prošao granicu tokom vikenda i juče ujutru, pa su sada zaglavljeni u Crnoj Gori bez mogućnosti izlaska, ali trenutno nemamo problema sa blokadama i sve protiče mirno. Zahvaljujemo se Upravi policije za konkretnu saradnju“, naglasili su iz Udruženja, iz kojeg su ponovili da se blokada ne odnosi na putnički saobraćaj i prevoznike ljekova, životinja, eksploziva i oružja.
Od nadležnih institucija očekuju se dodatna pojašnjenja u vezi sa režimom rada graničnih službi tokom trajanja blokade.
Kamiondžije su juče blokirale i Luku Bar, odnosno potpuno zaustavile ulazak i izlazak teretnih vozila, a obustave rada na terminalima odraziće se i na privatnu kompaniju „Port of Adria“, koja posluje u okviru istog lučkog prostora. Iz Luke Bar upozorili su da će protesti nanijeti značajnu štetu njihovom poslovanju, navodeći da blokada ulaza u Slobodnu zonu onemogućava rad svih subjekata koji djeluju u okviru luke.
„Luka Bar kao operater Slobodne zone nema nijedan mehanizam za prevazilaženje ove problematične situacije, niti bilo kakav uticaj na to da se blokada što prije okonča. Takođe, gubici u poslovanju su neminovni i teško nadoknadivi, tako da u ime preko 500 zaposlenih u preduzeću ‘Luka Bar’ AD, kao i svih ostalih čija egzistencija zavisi od poslovanja u lučkoj i pomorskoj djelatnosti, apelujemo da blokada što kraće traje i da se ulože napori za iznalaženje rješenja za izlazak iz ove situacije“, saopštili su oni.
Problemi su zahvatili i školski sistem. Iz Ministarstva prosvjete, nauke i inovacija saopšteno je da su obaviješteni kako, zbog blokade Luke Bar i skladišta goriva, tokom trajanja obustave neće biti moguće redovno snabdijevanje obrazovno-vaspitnih ustanova energentima.
Ukazano je da svako odstupanje od uobičajenog režima funkcionisanja ustanova može ugroziti nesmetano odvijanje nastave i zakonsku obavezu obezbjeđivanja redovnog nastavnog procesa.
„Novonastala situacija u značajnoj mjeri otežava funkcionisanje obrazovno-vaspitnih ustanova u ovom periodu godine kada sistemi grijanja moraju biti u punom kapacitetu. MPNI apeluje na sve relevantne aktere da omoguće neometanu realizaciju nastavnog procesa i funkcionisanje obrazovno-vaspitnih ustanova“, naveli iz MPNI.
