Žene su većina u Baru, ali i dalje rijetko odlučuju

Portal „Vijesti“ danas piše da, iako žene čine većinu stanovništva u Baru, njihov položaj u sferi odlučivanja, ekonomske sigurnosti i društvene zaštite i dalje pokazuje brojne nejednakosti u odnosu na muškarce.

Ovi podaci navedeni su u nacrtu Lokalnog akcionog plana za postizanje rodne ravnopravnosti i unapređenje kvaliteta života LGBTIQ+ osoba u Opštini Bar za period od 2026. do 2029. godine, koji je trenutno na javnoj raspravi.

Prema posljednjem popisu stanovništva iz 2023. godine, u Baru živi 45.812 stanovnika, što predstavlja rast od oko devet odsto u odnosu na popis iz 2011. godine. Od tog broja 23.554 su žene, a 22.258 muškarci, što znači da žene čine većinu stanovništva u opštini.

Međutim, kako navodi portal „Vijesti“, ta brojčana prednost ne prati i jednaku zastupljenost na rukovodećim pozicijama. Iako je u lokalnoj upravi gotovo potpuna ravnopravnost kada je riječ o broju zaposlenih, jer od ukupno 297 službenika ima 149 žena i 148 muškaraca, situacija je znatno drugačija kada su u pitanju rukovodeća mjesta. Na njima se nalazi svega 35 odsto žena, dok muškarci zauzimaju čak 65 odsto rukovodećih funkcija.

U aktuelnom sazivu Skupštine opštine Bar žene čine 41 odsto odbornika, što je iznad prosjeka mnogih drugih lokalnih samouprava u Crnoj Gori. Ipak, predsjednik Opštine je muškarac, uz jednu potpredsjednicu i jednog potpredsjednika.

Slična situacija je i u lokalnim preduzećima. Od deset javnih preduzeća i ustanova čiji je osnivač Opština Bar, žene rukovode u svega nekoliko slučajeva. Na čelu Turističke organizacije Bar, „Kuće maslina“ i „Parking servisa“ nalaze se žene, dok većinu ostalih lokalnih preduzeća vode muškarci. Posebno je izražena neravnopravnost u mjesnim zajednicama, jer od 12 predsjednika savjeta mjesnih zajednica samo jedna funkcija pripada ženi.

Dokument posebnu pažnju posvećuje problemu nasilja u porodici. Podaci pokazuju da je broj prijava za krivično djelo nasilja u porodici ili porodičnoj zajednici u porastu. Osnovno državno tužilaštvo je tokom 2022. i 2023. godine evidentiralo po 40 takvih slučajeva, dok je tokom 2024. godine broj prijava porastao na 62.

Istovremeno, broj predmeta koji se vode po Zakonu o zaštiti od nasilja u porodici ostaje visok. Sud za prekršaje u Baru je u prethodnim godinama postupao u stotinama takvih predmeta, ali je posebno zabrinjavajući podatak da je tokom 2025. godine došlo do značajnog pada broja izrečenih kazni i zaštitnih mjera.

Tako je broj zaštitnih mjera, kao što su zabrana prilaska, zabrana uznemiravanja, udaljenje iz stana ili obavezno liječenje, sa 60 u 2024. godini pao na svega osam tokom 2025. godine. Autori dokumenta ocjenjuju da ovaj pad ne ukazuje nužno na smanjenje nasilja, već da zahtijeva dodatnu analizu i pažnju nadležnih institucija.

Kada je riječ o ekonomskom položaju žena, podaci pokazuju da one i dalje čine većinu nezaposlenih lica u Baru. Tokom 2025. godine žene su predstavljale 64 odsto svih nezaposlenih osoba, dok je taj procenat prethodnih godina iznosio između 65 i 67 odsto.

Iako je ukupan broj nezaposlenih u opadanju, ženska nezaposlenost ostaje jedan od najvećih socijalnih izazova u opštini.

Nejednakosti su vidljive i u obrazovnom sistemu. Iako djevojčice, djevojke i žene čine većinu u obrazovnim ustanovama, kao učenice, studentkinje i dio nastavnog kadra, njihov broj opada kako se ide ka najvišim upravljačkim pozicijama. U srednjem obrazovanju svega trećinu direktora čine žene, dok u visokom obrazovanju nema nijedne žene na najvišoj rukovodećoj funkciji.

Podaci Crvenog krsta Bar i Centra za socijalni rad takođe ukazuju na teži ekonomski položaj žena. Žene su većina korisnika različitih vidova pomoći, a među 150 korisnika prava na materijalno obezbjeđenje evidentiranih krajem 2025. godine čak 90 su žene, dok je muškaraca 60.

U dokumentu se zaključuje da je neophodno preduzeti dodatne aktivnosti koje bi ekonomski osnažile žene, povećale njihovo učešće u procesima odlučivanja i obezbijedile efikasniju zaštitu od nasilja.

Lokalni akcioni plan za period 2026–2029. godine predviđa niz mjera usmjerenih na jačanje institucionalnih kapaciteta, poboljšanje ekonomskog položaja žena, unapređenje zdravstvene zaštite i veći stepen društvene inkluzije. Vizija dokumenta je da Bar postane zajednica u kojoj su ženama i LGBTIQ+ osobama obezbijeđena jednaka prava i jednake mogućnosti u svim oblastima društvenog života.

Javna rasprava o ovom dokumentu traje od 19. maja, dok je stručna rasprava zakazana za 1. jun u sali Skupštine opštine Bar.