Virpazar: UBNOR protiv simbola istorijske Crne Gore, žele da kažu da država postoji tek od 2006. godine

PIŠE: Mićo Lutovac

Zahtjev UBNOR-a da se sa spomenika na Virpazaru ukloni istorijska crnogorska trobojka više govori o stanju našeg društva nego sama zastava. Umjesto da 13. jul bude praznik koji će okupiti sve građane Crne Gore, ponovo se pokušava otvoriti tema podjela i sukoba oko simbola.

Upravo zato čudi što je inicijativa došla od UBNOR-a. Organizacija koja baštini antifašističke vrijednosti trebalo bi da bude među prvima koja će raditi na ideološkom pomirenju naroda, a ne na produbljivanju rovova koji su Crnu Goru decenijama držali podijeljenom.

Postavlja se jednostavno pitanje – šta je sporno u istorijskoj trobojci?

Podsjetiću, 13.jula  1878. godine, na Berlinskom kongresu, Crna Gora je stekla međunarodno priznanje. U to vrijeme trobojka je bila u širokoj upotrebi kao narodna i nacionalna zastava i korišćena je na vojnim, pomorskim i drugim simbolima. Upravo je kao takva Ustavom iz 1905. definisana i formalno kao dražvna zastava Crne Gore. Dakle, pod njom je postojala kao međunarodno priznata država, pod njom je vladao knjaz i kralj Nikola, pod njom su generacije Crnogoraca branile svoju zemlju. To je istorijska činjenica koju niko ne može izbrisati.

S druge strane, sadašnja državna zastava nesumnjivo je zakonski simbol današnje Crne Gore nakon obnove nezavisnosti 2006. godine. Ali ne treba zaboraviti ni da je referendum iz 2006. godine od samog početka pratila, najblaže rečeno, politička kontroverza. Značajan dio javnosti, brojni politički subjekti i građani godinama su izražavali sumnje u regularnost tog referendumskog procesa i smatrali da je bilo nepravilnosti. Bez obzira na različite stavove o tom pitanju, činjenica je da je referendum i danas predmet političkih sporova, i da su s razlogom mnoga pitanja ostala otvorena, posebno kada se zna da se desila masovna krađa u korist jedne opcije, uz tešku diskriminaciju velikog broja crnogorskih državljana kojima nije omogućeno da glasaju.

I, nikome ništa!

Da se razumijemo, niko nije tražio da se sadašnja državna zastava uklanja zato što je ustanovljena nakon tako spornog političkog procesa. Ona je bar formalno prihvaćena kao važeći državni simbol i niko ozbiljan ne dovodi u pitanje njeno pravo da bude istaknuta. Sve dok je zvanična....

Zašto onda UBNOR smatra da istorijska trobojka nema pravo da bude prisutna na obilježavanju 13. jula?

Zar je moguće da je zastava pod kojom je Crna Gora bila međunarodno priznata država nepoželjna u Crnoj Gori?

Ako je tako, onda problem nije u zastavi, već u odnosu prema sopstvenoj istoriji.

UBNOR bi trebalo da zna da Crna Gora nije nastala 2006. godine. Ona nije nastala ni 1945. godine. Njena državnost traje vijekovima i niko nema pravo da iz tog istorijskog mozaika izbacuje simbole koji mu se ideološki ne dopadaju.

Trinaesti jul nije praznik samo jedne ideologije, jedne politike ili jednog istorijskog perioda. On je simbol kontinuiteta crnogorske državnosti – od međunarodnog priznanja 1878. godine do svenarodnog ustanka protiv fašizma 1941. godine. Zato bi tog dana trebalo da bude mjesta za sve simbole koji su bili dio istorije Crne Gore. 

Još više zabrinjava što UBNOR, umjesto da bude jedan od nosilaca pomirenja, ponovo otvara pitanja koja dijele narod. Zar nije prošlo dovoljno vremena da konačno shvatimo da Crna Gora nema budućnost ako se neprestano dijeli na „naše“ i „njihove“, na „patriote“ i „izdajnike“, na „podobne“ i „nepodobne“?

Upravo je na takvoj politici zloglasna Demokratska partija socijalista decenijama gradila svoj politički opstanak. Dok su se građani, ciljano, po projektima DPS-a, svađali oko zastava, jezika, crkve i istorije, država je postepeno postajala zarobljena partijskim i privatnim interesima. Brojni nekadašnji visoki funkcioneri, kao i lica bliska nekadašnjem sistemu vlasti, danas se nalaze pred sudovima ili su već pravosnažno osuđeni za različita krivična djela. To je najbolji dokaz koliko je skupo koštala politika vještački stvorenih podjela.

Zato je krajnje vrijeme da i UBNOR, kao organizacija koja se poziva na antifašističke vrijednosti, pošalje drugačiju poruku. Ne poruku zabrana, ne poruku uklanjanja, već poruku pomirenja.

Neka na Virpazaru stoje jedna pored druge i istorijska trobojka, pod kojom je Crna Gora imala status međunarodno priznate države, i sadašnja državna zastava, koja je danas, eto, svi znamo kako, ustavni simbol države.

To, bez obzira na sve,  ne bi bio poraz nikoga.

To bi, uz sve mane, bila pobjeda Crne Gore.

Jer istorija se ne može uklanjati. Ona se može samo poštovati. A pomirenje se ne gradi zabranama, već uvažavanjem svega onoga što je kroz vijekove stvaralo Crnu Goru.